05431195

تاريخچه استان فارس

استان‌ فارس‌ با 133 هزار كيلومتر مربع‌ وسعت‌ در جنوب‌ استان‌ اصفهان‌ قرار دارد . آباده ‌، استهبان ‌، اقليد ، بوانات‌ ، جهرم‌ ، داراب ‌، سپيدان ‌، شيراز ، فسا ، فيروز آباد ، كازرون ‌، لار ، لامرد ، مرودشت‌ ، ممسني‌ ، نيريز شهرستانهاي‌ استان‌ فارس‌ هستند و شهر زيباي‌ شيراز مركز آن‌ مي‌باشد . كوههاي‌ زاگرس‌ با جهت‌ شمال‌ غربي‌ - جنوب‌ شرقي ‌، استان‌ فارس‌ را به‌ دو ناحيه‌ مشخص‌ طبيعي‌ شامل‌ ناحيه‌ شمال‌ - شمال‌ غربي‌ و ناحيه‌ جنوب‌ - جنوب‌ شرقي‌ تقسيم‌ كرده‌ است ‌. ارتفاعات‌ ناحيه‌ شمالي‌ از كوههاي‌ سميرم‌ شروع‌ و در جهت‌ شمال‌ غربي‌ امتداد مي‌يابد . ارتفاعات‌ ناحيه‌ جنوبي‌ كوههاي‌ اطراف‌ شيراز و كوههاي‌ مهارلو ، خرمن‌ و تودج‌ را در بر مي‌گيرد . ارتفاعات‌ غربي‌ در امتداد ارتفاعات‌ كهگيلويه‌ تا كوههاي ‌ممسني‌ و ارتفاعات‌ جنوبي‌ مشتمل‌ بر كوههاي‌ داراب‌ و ارتفاعات‌ تنگستان‌ مي‌باشد . 

جمعیت استان‌ فارس‌ در سال‌ 1375 حدود 3817 هزار نفر جمعيت‌ داشته‌ است‌ كه‌ 7/56 درصد آن‌ شهر نشين ‌، 9/41 درصد روستانشين‌ و 4/1 درصد غير ساكن‌ و عشاير بوده‌ است ‌. تاريخ و فرهنگ استان‌ فارس‌ از قديمي‌ترين‌ مراكز تمدن‌ بشري‌ محسوب‌ مي‌شود و قرن‌ها مركز حكومت‌ شاهنشاهي ‌ايران‌ بوده‌ است‌ . قبل‌ از اسلام‌ دو سردار بزرگ‌ ايراني‌ از اين‌ منطقه‌ برخاسته‌ و هر يك‌ سلسله‌ بزرگي‌ بنام‌ هخامنشي‌ (كورش‌) و ساساني‌ (اردشير بابكان‌) تشكيل‌ داده‌اند . بعد از انقراض‌ سلسله‌ هخامنشي‌ كه‌ نزديك‌ به ‌219 سال‌ در ايران‌ پادشاهي‌ كرده‌اند . اسكندر مقدوني‌ سلسله‌ سلوكيه‌ را در سال‌ 311 قبل‌ از ميلاد در ايران ‌تاسيس‌ و شهرهايي‌ در ناحيه‌ پارس‌ (فارس‌) بنا نهاد . در عين‌ حال‌ در قسمت‌ مركزي‌ پارس‌ در ناحيه‌ استخر قدرت‌هاي‌ محلي‌ با نام‌هاي‌ ايراني‌ روي‌ كار آمدند كه‌ از سال‌ 250 قبل‌ از ميلاد به‌ بعد بر روي‌ سكه‌هاي‌ آنها نوشته‌هايي‌ به‌ خط‌ پهلوي‌ و چهره‌هاي‌ ايراني‌ و آتشدان‌ ديده‌ مي‌شود . 

مع ذلك‌ ناحيه‌ پارس‌ تا زمان‌ آشيوخوس ‌چهارم‌ جزو امپراطوري‌ سلوكي‌ بوده‌ است ‌. بعد از اينكه‌ پارتيان‌ ايالت‌ مركزي‌ دولت‌ سلوكي‌ را فتح‌ كردند . پارس ‌استقلال‌ يافت‌ . مسلمانان‌ نخستين‌ بار در دوره‌ خلافت‌ عمر اقدام‌ به‌ تسخير فارس‌ نمودند . در 17 ه.ق‌ يكي‌ از سرداران‌ علاء ابن‌ حضرمي ‌، حاكم‌ بحرين ‌، از حاكم‌ ايراني‌ فارس‌ شكست‌ خورد . عليرغم‌ مقاومت‌ ايرانيان‌ در مقابل‌ مهاجمين‌ مسلمان ‌، عاقبت‌ شهرهاي‌ استخر ، توج ‌، فسا و شيراز به‌ تصرف ‌مسلمانان‌ درآمد . امّا به‌ رغم‌ شورشهاي‌ متعدد آخر الامر تسليم‌ اسلام‌ شدند . وسعت‌ قلمرو فارس‌ در زمان‌ خلفا بيش‌ از پيش‌ افزايش‌ يافت‌ يزد و نواحي‌ ديگر مجاور كوير نيز به‌ استخر ملحق‌ گرديد . در زمان‌ ضعف ‌ قدرت‌ خلافت‌ در قرن‌ 3 ه.ق‌ فارس‌ به‌ تصرف ‌ يعقوب‌ ليث ‌، مؤسس‌ سلسله‌ صفاريان‌ درآمد و شيراز پايتخت‌ صفاريان‌ شد . و برادرش‌ مسجد جامع‌ بزرگي‌ در اين‌ شهر بنا نهاد . پس‌ از آن‌ فارس‌ به‌ تصرف ‌آل‌بويه‌ درآمد . 

پس‌ از آل‌ بويه ‌، سلجوقيان‌ بر فارس‌ مسلط‌ شدند . در زمان‌ ضعف ‌سلاجقه ‌، سنقر ابن‌ مودود سلسله‌ اتابكان‌ فارس‌ را تأسيس‌ كرد و تا سال‌ 543 ه.ق‌ اين‌ سلسله‌ بر فارس‌ فرمانروايي‌ يافت‌ و پس‌ از چندي‌ فارس‌ به ‌دست‌ امراي‌ مغول‌ افتاد . در سال‌ 754 ه.ق‌ سلسله‌ آل‌ مظفر ، فارس‌ را تصرف كرد و تا سال‌ 895 ه. ق‌ بر فارس‌ فرمانروايي‌ كرد . در سال‌ 959 ه.ق‌ فارس‌ به‌ تصرف ‌شاه‌ اسماعيل‌ صفوي‌ درآمد . در زمان‌ وي‌ و جانشينانش ‌، فارس‌ و مركز آن‌ شيراز آبادي‌ و رونق‌ يافت‌ . در جنگ‌ بين‌ افاغنه‌ و نادرشاه ‌، شيراز و بسياري‌ از نقاط‌ ديگر فارس‌ رو به‌ ويراني‌ فراوان ‌نهاد . در زمان‌ فرمانروايي‌ كريم‌ خان‌ زند ، صلح‌ و آباداني‌ به‌ فارس‌ بازگشت ‌. از زمان‌ قاجاريه‌ به‌ بعد به‌ جز شورش‌ سران‌ قشقايي‌ واقعه‌ مهمّي‌ روي‌ نداده‌ است ‌. در زمان‌ سلسله‌ پهلوي‌ در فارس‌ اقدامات‌ مهّمي‌ در جهت‌ آباداني ‌رونق‌ فارس‌ و شيراز صورت‌ گرفت ‌. در عصرهاي‌ بعد از انقلاب‌ 1357، شهرهاي‌ استان‌ فارس‌ رو به‌ آباداني‌ و توسعه‌ نهادند و شهر شيراز توسعه‌ فراوان‌ يافت‌ . 

بر بستر همين‌ پيشينه‌ تاريخي‌ است‌ كه‌ امروزه‌ آثار متعدد و متنوع‌ تاريخي‌ و باستاني‌ در استان‌ به‌ جا مانده ‌است ‌. هر يك‌ از اين‌ آثار داراي‌ ارزش‌هاي‌ جهاني‌ و گوياي‌ تاريخ‌ پر راز و نشيب‌ اين‌ خطه‌ مي‌باشند . استان‌ فارس‌ به‌ علت‌ موقعيت‌ جغرافيايي‌ و نزديكي‌ به‌ خليج‌ فارس‌ از ديرباز اقامتگاه‌ اقوام‌ گوناگون‌ از جمله‌ آريايي ‌، سامي‌ و ترك‌ بوده‌ است‌ كه‌ تحت‌ تاثير و نفوذ فرهنگ‌ ايراني‌ در آمده‌اند . با وجود اين ‌، ايلات‌ و عشاير منطقه‌ كه‌ شامل‌ ايلات‌ قشقايي‌ ، ممسني‌ ، خمسه‌ و كهگيلويه‌ مي‌باشند ، هنوز بخش‌ عمده‌اي‌ از فرهنگ‌ بومي‌خود را حفظ‌ كرده‌اند و عامل‌ موثر ديگري‌ در جذب‌ ايرانگردان‌ مي‌باشند . اشاره‌ مختصر به‌ قدمت‌ تاريخي‌ و ديدني‌هاي‌ شهرستان‌هاي‌ استان‌ سيماي‌ تاريخي‌ و امكانات‌ ايرانگردي‌ آنرا بيش‌ از پيش‌ روشن‌ مي‌سازد . در استان‌ فارس‌ سه‌ ناحيه‌ مشخص‌ آب‌ و هوايي‌ وجود دارد . اول ‌، ناحيه‌ كوهستاني‌ شمال‌ و شمال‌ غرب‌ كه‌ زمستان‌هاي‌ سرد معتدل‌ و پوشش‌ گياهي‌ مناسبي‌ دارد . دوم‌ ناحيه‌ مركزي‌ كه‌ در زمستان‌ها آب‌ و هواي ‌نسبتاً معتدل‌ توأم‌ با بارندگي‌ و در تابستان‌ها هوايي‌ گرم‌ و خشك‌ دارد . سوم‌ ناحيه‌ جنوب‌ و جنوب‌ شرقي‌ كه‌ به‌علت‌ كاهش‌ ارتفاع‌ و عرض‌ جغرافيايي‌ و نحوه‌ استقرار كوهها ميزان‌ بارندگي‌ آن‌ در فصل‌ زمستان‌ نسبت‌ به‌ دو فصل‌ بهار و پائيز كمتر است‌ و هواي‌ آن‌ نيز در زمستان‌ها معتدل‌ و در تابستان‌ها بسيار گرم‌ است ‌. متوسط‌ حرارت ‌شهر شيراز 8/16 درجه‌ و حداكثر و حداقل‌ مطلق‌ دماي‌ آن‌ به‌ ترتيب‌ 2/29 و 7/4 درجه‌ سانتي‌ گراد است ‌.

موزه استان فارس

موزه نظامي عفيف آباد ، شيراز
موزه نارنجستان ، شيراز 
موزه تاريخ طبيعي و تكنولوژي ، شيراز 
موزه پارس ، شيراز 
موزه تخت جمشيد ، مرودشت 
موزه شاه چراغ ، شيراز 
موزه شهدا ، شيراز 

صنایع دستی استان فارس

انواع‌ صنايع‌ دستي‌ و سوغاتي‌هاي‌ استان‌ فارس‌ عبارتند از : قالي‌ ، انواع‌ پارچه‌ ، خاتم‌ ، منبت‌ ، انواع‌ كارهاي‌ دستي‌ نقره‌ ، مس‌ ، سفال‌ ، گيوه‌ ، انواع‌ كارهاي‌ نمدي‌ ، خراطي‌ ، چرمي‌ ، سنگي‌ و حصيري‌ .